Νέος Οδηγός Επαγγελματικής Μάθησης των Εκπαιδευτικών στο σχολείο

Ηλεκτρονική Πύλη Επαγγελματικής Μάθησης

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε με το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο:

email
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

Δρ Μαρία Ηρακλέους

Phone22402387

email This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

Δρ Έφη Παπαριστοδήμου

Phone22402345

email This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

Μαρία Πιτζιολή

Phone22402378

email This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

Χριστίνα Σταύρου

Phone22402377

email This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

Στάδια Υλοποίησης του Προγράμματος ΥΕΜ - Χρονοδιάγραμμα - Οδηγός ΥΕΜ 

Το Πρόγραμμα Υποστήριξης Επαγγελματικής Μάθησης (ΥΕΜ) του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου οργανώνεται ευέλικτα στην κάθε σχολική μονάδα, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των εκπαιδευτικών και του σχολείου. Οι διαδικασίες σχεδιασμού και υλοποίησης του Προγράμματος ακολουθούν στάδια που, σε μεγάλο βαθμό, συμπίπτουν με τη μεθοδολογία της έρευνας-δράσης, δηλαδή το Πρόγραμμα υλοποιείται εξελικτικά κατά τη διάρκεια όλης της σχολικής χρονιάς, μέσα από συνεχείς κύκλους διερεύνησης, αναστοχασμού, σχεδιασμού δράσεων, κ.ο.κ. Παράλληλα, ή/και αναλόγως του θέματος και του συγκείμενου του σχολείου, αξιοποιούνται και άλλες ή στοιχεία άλλων μεθοδολογιών, όπως είναι «οι κύκλοι ποιοτικής διδασκαλίας και μάθησης» (quality teaching rounds) ή η «μελέτη μαθήματος» (lesson study), προκειμένου να προωθηθεί η συνεργασία μικρών ομάδων εκπαιδευτικών που σχεδιάζουν, παρακολουθούν μαθήματα και συζητούν αναστοχαστικά για αυτά. 

Γενικότερα, η δυναμική διαδικασία του Προγράμματος ακολουθεί τα ενδεικτικά στάδια που περιγράφονται στη συνέχεια, ενώ για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου παρακολούθησης της πορείας της ΥΕΜ ακολουθείται ένα ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα δράσεων εντός μιας σχολικής χρονιάς:

1. Διερεύνηση αναγκών – Περιγραφή του ζητήματος

• Αρχικός προβληματισμός σχετικά με τα θέματα που απασχολούν το σχολείο και τους εκπαιδευτικούς, διάγνωση των αναγκών των εκπαιδευτικών σε θέματα επαγγελματικής μάθησης, αλλά και επιδίωξη για κατάληξη σε ένα θέμα που λαμβάνει υπόψη όλους τους πιο πάνω παράγοντες.
• Σαφής κοινή στοχοθεσία ως βάση για την εκπόνηση Σχεδίου Δράσης επαγγελματικής μάθησης και ως βασική προϋπόθεση δημιουργίας ευκαιριών συνεργασίας και δικτύωσης υπό την προοπτική ενός κοινού οράματος.

2. Έρευνα – Τεκμηρίωση – Επανατοποθέτηση του ζητήματος

• Διερεύνηση των οπτικών όλων των εμπλεκομένων, της φωνής των εκπαιδευτικών, των παιδιών, των γονέων.
• Βαθιά και ολοκληρωμένη κατανόηση του ζητήματος, μετακίνηση προς ένα πιο συγκεκριμένο και πρακτικό πλαίσιο με βάση τις ιδέες και τις προσδοκίες όλων.
• Κατανόηση της προσωπικής θεώρησης των συμμετεχόντων/συμμετεχουσών και των πολλαπλών οπτικών μέσω κριτικού διαλόγου (νοηματοδότησης) και ανταλλαγής απόψεων μεταξύ συναδέλφων, κοινού προβληματισμού, ανάδειξης διαφορετικών πλευρών του θέματος, σημείων σύγκλισης και επικέντρωσης.
• Αναστοχασμός για τις διαφορετικές απόψεις και θεωρίες των εκπαιδευτικών και των άλλων εταίρων, για ερμηνεία του συγκείμενου του σχολείου.

3. Θεωρητική υποστήριξη – Επιμόρφωση

• Επιμόρφωση για το ζήτημα, στη θεωρία και στην πράξη, για δημιουργία κοινού θεωρητικού πλαισίου, προκειμένου να καταστεί δυνατός ο σχεδιασμός δράσεων.
• Ενημέρωση επιμορφωτή/επιμορφώτριας για το συγκείμενο, για τις θεωρήσεις των συμμετεχόντων/συμμετεχουσών και για τις πτυχές επικέντρωσης.
• Επιμορφωτική παρέμβαση με βάση τις πραγματικές ανάγκες του σχολείου τη δεδομένη στιγμή, για περαιτέρω αναστοχασμό και για σχεδιασμό στοχευμένων δράσεων.

4. Σχεδιασμός – Υλοποίηση και Διαμορφωτική αξιολόγηση των δράσεων

• Αξιοποίηση της επιμορφωτικής συνάντησης ή των επιμορφωτικών συναντήσεων και «μετάβαση» από το θεωρητικό πλαίσιο στην πράξη.
• Ενεργός συμμετοχή των εκπαιδευτικών για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή πρακτικών, για συστηματική και συλλογική επιδίωξη του στόχου ή των στόχων.
• Ατομική και συλλογική επιλογή εφικτών πρακτικών και δράσεων, για εξοικείωση με τη νέα θεωρητική και πρακτική γνώση, αλλά, και για ευκαιρίες για εφαρμογές που φτάνουν στους μαθητές και στις μαθήτριες στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού έργου.
• Ποικίλες δράσεις ως συντονισμένες ατομικές ή/και ομαδικές πρωτοβουλίες (π.χ. σχεδιασμός και διδασκαλία ή συνδιδασκαλία μαθημάτων, βιωματικά εργαστήρια, συμμετοχή των μαθητών/μαθητριών στη λήψη αποφάσεων, στρατηγικές διαχείρισης συγκεκριμένων ζητημάτων, δράσεις προώθησης θετικών συμπεριφορών κ.ο.κ.).
• Συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών σε υποομάδες (π.χ. ειδικότητα, υπεύθυνοι/υπεύθυνες τμημάτων, διδασκαλία τμημάτων ίδιας τάξης), για θετικό πλαίσιο δράσης κάθε εκπαιδευτικού ξεχωριστά, καθώς και για συστηματικό ατομικό και συλλογικό αναστοχασμό (στόχευση, τρόπος εφαρμογής, αποτελεσματικότητα, συνεισφορά στη συλλογική προσπάθεια του σχολείου).
• Διαμορφωτική αξιολόγηση των δράσεων σε τακτά χρονικά διαστήματα και λήψη αποφάσεων για συνέχιση ή τροποποίηση και επανασχεδιασμό.
• Ενδιάμεσος απολογισμός δράσεων σε επίπεδο σχολείου στο μέσο της σχολικής χρονιάς (Φεβρουάριος) για επαναπροσανατολισμό και ρύθμιση.

5. Τελικός Απολογισμός – Τεκμηρίωση των αποτελεσμάτων – Αποφάσεις για την επόμενη σχολική χρονιά

• Τελική αποτίμηση του τι έχει επιτευχθεί στο σχολείο, ποιες ανάγκες έχουν ικανοποιηθεί και σε ποιον βαθμό.
• Αποφάσεις για το ποια θα πρέπει να είναι η μελλοντική πορεία κατά την επόμενη σχολική χρονιά από το σύνολο της επαγγελματικής κοινότητας μάθησης.
Λεπτομερείς πληροφορίες για τις διαδικασίες υλοποίησης του Προγράμματος ΥΕΜ, καθώς και παραδείγματα από πραγματικά σενάρια για κάθε στάδιο υλοποίησης υπάρχουν στον νέο Οδηγό με τίτλο «Πρόγραμμα Επαγγελματικής Μάθησης των εκπαιδευτικών στο σχολείο: Οδηγός σχεδιασμού, εφαρμογής, υποστήριξης».

Πηγή:
Ηρακλέους, Μ., Κουππάνου, Α., Παπαριστοδήμου, Ε., Πιτζιολή, Μ., Σάββα, Π., Σταύρου, Χ., & Χατζηθεοδούλου-Λοϊζίδου, Π. (2020). Πρόγραμμα επαγγελματικής μάθησης των εκπαιδευτικών στο σχολείο: Oδηγός σχεδιασμού, εφαρμογής και υποστήριξης. Λευκωσία: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου.